NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH NÁM DA MẶT

NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH NÁM DA MẶT

Nám da là một trong những vấn đề da liễu phổ biến nhất, đặc biệt là ở phụ nữ. Tình trạng tăng sắc tố melanin này khiến da xuất hiện các mảng nám, đốm nâu sẫm, ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và khiến chị em mất đi sự tự tin.

Hiểu rõ các loại nám và nguyên nhân hình thành là bước đầu tiên để bạn nắm chắc phần thắng trong cuộc chiến chống lại các mảng và đốm nám này. Dưới đây là các nguyên nhân hình thành nám cần nắm rõ:

NGUYÊN NHÂN NỘI SINH

Có mấy loại nám da thì chúng ta đã nắm rõ, mỗi loại nám thì lại có nguyên nhân và cách điều trị riêng biệt. Hiểu đúng và đủ sẽ giúp quá trình điều trị thuận lợi hơn. Trong số đó thì có đến 70% hình thành do nguyên nhân nội sinh, bao gồm:

• Yếu tố di truyền:

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra một số gen di truyền có thể liên quan đến nám da. Nên nếu trong gia đình có người bị nám thì bạn cung có nguy cơ bị nám cao hơn người khác từ 30-50%.

• Thay đổi nội tiết tố:

Rối loạn nội tiết tố là nguyên nhân dẫn đến hình thành các loại nám da mặt, đặc biệt là ở nữ. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ bị nám da cao hơn so với nam giới, vì sự thay đổi nội tiết trong các giai đoạn như dậy thì, mang thai, sau sinh và tiền mãn kinh. Ngoài ra, một số bệnh lý như suy giáp, cường giáp, hội chứng buồng trứng đa nang cũng là nguyên nhân làm thay đổi nội tiết tố và gây ra nám ở nữ.

Các hormone có thể ảnh hưởng đến việc hình thành nám da bao gồm: estrogen, progesterone và androgen. Khi nồng độ các hormone này tăng giảm đột ngột sẽ kích thích sản xuất melanin, tăng sắc tố da và tăng nguy cơ bị nám.

• Sử dụng thuốc:

Có một số loại thuốc khi sử dụng có thể làm ảnh hưởng đến trao đổi chất và nội tiết bên trong cơ thể, từ đó can thiệp đến quá trình sản xuất melanin và tăng sắc tố tối màu trên bề mặt da. Các loại thuốc đó chính là: thuốc tránh thai, thuốc điều trị rối loạn nội tiết; thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như aspirin, ibuprofen, naproxen hay diclofenac.

• Stress:

Những loại nám da vừa liệt kê cũng có thể hình thành do căng thẳng và áp lực. Vì khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng sẽ làm tăng sản xuất cortisol. Hormone này cũng có thể làm mất cân bằng nội tiết tố, kích thích sản xuất melanin nhiều hơn và gây ra các loại nám mặt như nám mảng, nám chân đinh.

NGUYÊN NHÂN NGOẠI SINH

Nám da có thể do nhiều yếu tố gây ra, bao gồm nguyên nhân nội sinh và nguyên nhân ngoại sinh. Nên ngoài những nguyên nhân nội sinh bên trên, chúng ta cần phải để mắt đến những nguyên nhân sau đây để bảo vệ làn da một cách tốt nhất:

• Ánh nắng mặt trời: 

Tia UVA, UVB và UVC trong ánh nắng mặt trời là nguyên nhân hàng đầu gây ra các loại nám mặt thường gặp. Các tia UV khi xuyên qua da có thẻ kích thích melanocytes sản sinh nhiều melanin. Khi các melanin bị dư thừa và không được phân bố đều sẽ biểu hiện bên ngoài qua các mảng, đốm sẫm màu. 

Các tia UV này cũng sẽ làm suy yếu hệ miễn dịch của da, khiến da dễ bị tổn thương bởi các tác nhân khác. Điều này cũng sẽ làm cản trở quá trình điều trị nám. 

• Chăm sóc da sai cách:

Hầu hết các loại nám và nguyên nhân hình thành nám đều sẽ có sự liên hệ với thói quen chăm sóc da hàng ngày. Thói quen này bao gồm việc vệ sinh da không đúng cách, sử dụng mỹ phẩm không phù hợp và lạm dụng các phương pháp làm đẹp quá nhiều.

Ví dụ như khi sử dụng nhiều sản phẩm có chứa corticoid có thể gây bào mòn da, làm da mỏng, yếu và dễ bị tổn thương bởi tia UV hơn. Việc sử dụng các hoạt chất như Hydroquinone, Tretinoin hay axit tẩy tế bào chết quá nhiều cũng sẽ tạo ra phản ứng ngược, làm hỏng chức năng hàng rào bảo vệ da và dẫn đến hình thành các loại nám mặt.

• Chế độ ăn uống và sinh hoạt:

Thiếu hụt vitamin và khoáng chất, đặc biệt là vitamin C, E, B có thể làm tăng nguy cơ hình thành nám da. Vitamin C, E, B là những chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV, ngăn ngừa lão hóa da và làm sáng da. Ngoài ra, thiếu ngủ cũng có thể tăng nguy cơ hình thành nám do ảnh hưởng đến nội tiết tố và miễn dịch.

• Ô nhiễm môi trường:

Bên cạnh những yếu tố nội sinh và ngoại sinh vừa nêu thì ô nhiễm môi trường cũng được xem là tác nhân khiến nám da càng gia tăng. Các chất ô nhiễm như kim loại nặng, dioxin, khói bụi sẽ khiến da bị kích ứng, dễ tổn thương và đẩy nhanh quá trình lão hóa. Số lượng melanin tăng sinh quá mức do tác động của chất độc hại sẽ dẫn đến sự xuất hiện của các loại nám.

• Sử dụng thiết bị điện tử có ánh sáng xanh:

Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính, tivi,… có bước sóng ngắn, năng lượng cao, có thể thâm nhập sâu vào da. Các tia ánh sáng này sẽ tăng phản ứng oxy hóa, phá hủy collagen và elastin khiến da lão hóa sớm. Kết quả là nám mảng, nám chân đinh và nám hỗn hợp xuất hiện.

Từ những chia sẻ trên chúng ta thấy được, để phân loại nám và điều trị nám thành công cũng cần dựa vào nguyên nhân gốc rễ của chúng. Tìm được nguyên nhân thì cần xác định thêm mức độ tổn thương do nám gây ra là bao nhiêu để xác định được phác đồ điều trị nám phù hợp nhất.